Veerkracht belangrijk bij herstel ouderen na heupfractuur

Het begrip ‘veerkracht’ is ontleend aan de natuurkunde. Het gaat dan om het vermogen van een materiaal druk te weerstaan zonder te breken. In de psychologie ontbreekt een algemeen aanvaarde definitie van veerkracht. Niettemin zou veerkracht, opgevat als het vermogen positief met tegenslag om te gaan, een belangrijke factor kunnen zijn in succesvol oud worden.

Met die gedachte richtten L. Sciumè et al. een prospectief onderzoek in naar de invloed van veerkracht op het herstel van ouderen die na orthopedische chirurgie op een revalidatieafdeling verbleven. Studies naar factoren die bijdragen aan functioneel herstel worden gewoonlijk gepresenteerd vanuit het perspectief van clinici of onderzoekers. Er zijn maar weinig studies waarin het gaat om het perspectief van de patiënt op factoren die herstel bevorderen.

In hun studie vergeleken ze patiënten met een heupfractuur met patiënten voor electieve (niet urgente) chirurgie: knie- en heupvervanging. Tachtig patiënten van zestig jaar en ouder werden bij opname en ontslag uit het ziekenhuis ondervraagd met behulp van diverse instrumenten (Resilience Scale, Functional Independence Measure (FIM), Mutidimensional Prognostic Index en World Health Organization of Life-BREF).

Hoewel eerder onderzoek aangeeft dat veerkracht na een stressvolle gebeurtenis onafhankelijk is van het sóórt gebeurtenis, zijn studies naar het verband van veerkracht en het stressvolle van de gebeurtenis minder consistent. Als het gaat om orthopedische revalidatie waren er tot dusver helemaal geen studies die de rol van veerkracht onderzoeken in relatie met het type interventie (fractuur of electieve chirurgie).

Bij trauma belanden patiënten plotseling in een afhankelijke positie, terwijl bij degeneratie patiënten met de tijd leren te compenseren. Daarmee kan te maken hebben dat patiënten die electieve chirurgie ondergingen een betere perceptie van kwaliteit van leven hebben dan traumapatiënten. Het niveau van veerkracht bleek gedurende revalidatie niet te veranderen. Tegelijkertijd waren alle patiënten bij ontslag meer autonoom, terwijl patiënten met een heupfractuur aangaven een hogere kwaliteit van leven te hebben. Revalidatie lijkt meer verlichting te geven bij trauma.

Het onderzoek liet zien dat een mindere mate van veerkracht een slechter herstel van ouderen met een heupfractuur voorspelde, terwijl de mate van veerkracht geen invloed bleek te hebben op autonomie bij ontslag van patiënten die electieve chirurgie ondergingen. De onderzoekers onderstrepen dat meer veerkrachtige patiënten met een heupfractuur bij opname ook een grotere mate van autonomie en meer kwaliteit van leven hadden. Het is mogelijk dat veerkracht ook een effect heeft op electieve patiënten. Maar aangezien deze patiënten hogere FIM-scores bij opname hadden, was de kans om significante verschillen te vinden beperkt.

In elk geval blijkt veerkracht een belangrijke rol te spelen bij het bereiken van zo goed mogelijk functioneel herstel van ouderen met een heupfractuur.

L. Sciumè, L. et al. (2018). Rehabilitation after urgent or elective orthopedic surgery: The role of resilience in elderly patients. Rehabilitation Nursing, 43(5), 267–274. doi: 10.1097/rnj.0000000000000038.

0 Shares