Vaker hittegolf: meer risico’s voor ouderen

Extreem warm weer vormt een grote bedreiging voor de volksgezondheid; het kan oorzaak zijn van tal van gezondheidsklachten onder de stedelijke bevolking. Nu als gevolg van klimaatverandering frequentie en intensiteit van extreem warm weer zullen toenemen, is sprake van een groeiend risico voor mensen die kwetsbaar zijn voor blootstelling aan hitte, zoals ouderen.

Wat is uit de wetenschappelijke literatuur tot dusver bekend over de invloed van hittegolven op de mortaliteit onder ouderen? Onderzoekers plozen drie elektronische databanken na: PubMed, Web of Science en Scopus. In totaal werden 345 artikelen gevonden, waarvan er echter maar 24 voldeden aan de inclusiecriteria van hun voorgenomen analyse.

De studies laten zien dat, ondanks de grotere mogelijkheden om hittegolven te voorspellen en het publiek te waarschuwen en te adviseren, het aantal doden door hittegolven fors blijft.

In de zomer van 2003 leidde extreem warm weer in Europa tot 70.000 doden. In Rusland bezweken in de zomer van 2010 55.000 mensen aan een hittegolf. De druk die zulke hittegolven wereldwijd op de gezondheidszorg leggen is ongekend. Als mensen worden blootgesteld aan hitte, met name als de temperatuur ’s zomers dagen achtereen abnormaal hoog blijft, kunnen ze gemakkelijk aan uitputting of hartstilstand bezwijken. Vooral ouderen die al gezondheidsproblemen hebben zijn kwetsbaar; zelfs korte periodes van blootstelling aan hitte kunnen symptomen van hun aandoening verergeren.

Dat er een correlatie is tussen hoge omgevingstemperaturen en gezondheidsrisico’s staat vast. Epidemiologisch onderzoek laat zien dat bij elke graad stijging van de dagtemperatuur tijdens warme periodes het aantal overlijdens met 2 tot 5 procent toeneemt. Extreme hitte in voorjaar en vroege zomer vormt een nog groter gezondheidsrisico voor ouderen, omdat er minder acclimatisatie is.

Nu wereldwijd ouderen naar stedelijke centra trekken om dichter bij medische en sociale voorzieningen te zitten, zullen ze waarschijnlijk tijdens de warme periodes de hoogste temperaturen mee gaan maken. Temperaturen in grote steden kunnen namelijk tot wel 10 graden hoger oplopen dan in het omringende rurale gebied.

Veroudering is een complex proces, waarin progressieve leeftijd-specifieke achteruitgang van fysiologische systemen onvermijdelijk het vermogen van het lichaam vermindert interne en externe stressfactoren het hoofd te bieden. Recente studies laten zien dat het daarbij ook gaat om het vermogen warmte kwijt te raken, een proces dat essentieel is voor het bewaren van een normale lichaamstemperatuur. Ouderen doen er langer over om te reageren op een stijgende omgevingstemperatuur dan jongeren. Bij gevolg kunnen oudere mensen minder goed tegen hitte en lopen zij een groter risico op ziek worden en overlijden.

Als gevolg van vergrijzing zal het aantal hitte-gerelateerde ziektes en overlijdens waarschijnlijk exponentieel toenemen, stellen de onderzoekers. Des te urgenter, schrijven ze, om dit belangrijke onderwerp te adresseren. Deskundigen veronderstellen dat geëigende programma’s voor preventie en zorg ziekte en mortaliteit onder mensen die kwetsbaar zijn voor hitte, zoals ouderen, kunnen terugdringen. Daar moet dus aan gewerkt worden.

A. Kaltsatou et al., The impact of heat waves on mortality among the elderly: a mini systematic review. Journal of Geriatric Medicine and Gerontology, 2018. DOI: 10.23937/2469-5858/1510053.

0 Shares