Huisarts kan belangrijke rol spelen in nazorg voor kankerpatiënten

Nu het aantal patiënten met kanker groeit en ook de overleving toeneemt, komen nazorg en controle onder druk te staan. Wat verwachten patiënten daarvan? En welke rol kunnen huisartsen spelen?

Om die vragen gaat het in een breed opgezette literatuurstudie door Daan Brandenbarg en collega’s. Na screening van gevonden onderzoeken werden 12 artikelen geïncludeerd. Samen beschrijven ze 849 patiënten, in leeftijd variërend van 28 tot 90 jaar.

Vervolgonderzoek bij borstkanker.

De Groningse onderzoekers noteren dat patiënten hechten aan continuïteit van de zorgverlener. Idealiter gaat het om een arts die altijd voor nazorg bereikbaar is, over een onuitputtelijke kennis over kanker en behandelopties beschikt en in staat is goede psychosociale ondersteuning te bieden. Ook willen patiënten toegang hebben tot een scala van tests om recidieven uit te sluiten.

Deze wensen lijken een argument voor voortzetting van het huidige regime van controles in het ziekenhuis. De onderzoekers plaatsen daar kanttekeningen bij. Dat de gevraagde tests de verlangde zekerheid bieden, valt te betwijfelen. Er is ook kans op vals-positieve uitslagen. Bovendien legt het groeiend aantal overlevenden van kanker een forse druk op de zorg, die mogelijk niet in de tweede lijn is op te vangen.

Hier komt de huisarts in beeld. Eerder onderzoek liet zien dat nazorg door de huisarts niet tot verschillen in klinische uitkomsten of patiënttevredenheid leidt. Patiënten lijken niettemin de voorkeur te geven aan controle in het ziekenhuis. Tegelijk is uit ander onderzoek gebleken dat een aanzienlijk aantal controle door de huisarts wil overwegen als er sprake is van goede communicatie tussen huisarts en specialist en als de huisarts over de kennis, mogelijkheden en tijd beschikt.

In de praktijk zien huisartsen patiënten die zijn behandeld voor kanker al vaker. De onderzoekers onderstrepen het belang van kennis over de behandeling, bijwerkingen, lange-termijn effecten en leefstijl. Daarbij is essentieel dat de communicatie met de behandelend specialist goed is geregeld.

Huisartsen kunnen volgens de onderzoekers een belangrijke rol spelen bij het bespreekbaar maken van de angst voor recidieven, de betrekkelijkheid van tests en de stress die tests met zich meebrengen, evenals de doelen van controles.

  1. Brandenbarg et al, Nazorg en controle voor kanker. Huisarts Wet 2018;61(7):18-21. DOI: 10.1007/s12445-018-0186-0.

Gerelateerd: Oncologische nazorg naar huisarts kan veilig (Holos 2;1)