Oncologische nazorg naar huisarts kan veilig

Wat zijn mogelijke belemmerende en bevorderende factoren bij het overhevelen van nazorg voor kwetsbare ouderen met kanker van de tweede naar de eerste lijn? Om die vraag draait het in het project Easyaftercare van het Radboudumc in Nijmegen. Oogmerk bij verplaatsing van de oncologische nazorg is die in een meer generalistisch perspectief te plaatsen en te integreren met zorg voor andere chronische aandoeningen.

Door middel van literatuuronderzoek en interviews met zorgverleners en patiënten zijn negatieve en positieve factoren in kaart gebracht. Belangrijke voorwaarden voor het verplaatsen van de nazorg blijken duidelijke afspraken over rolverdeling en communicatie en vertrouwen van specialist en patiënt in de huisarts. Digitale ondersteuning bij de communicatie werd onnodig gevonden. Hoewel het ontbreken van oncologische kennis bij de huisarts als een belemmering werd gezien, werd training niet meteen als een oplossing beschouwd.

Met hun instemming, en die van specialist en huisarts, werd verplaatsing van de nazorg van specialist naar huisarts voor in totaal 49 patiënten afgesproken. In negen gevallen is verplaatsing evenwel niet uitgevoerd, deels om logistieke deels om medisch-inhoudelijke reden.

Belangrijke redenen voor de patiënten om in te stemmen met de verplaatsing van de nazorg waren afstand, gemak, vertrouwen in de huisarts en verzoek van de specialist.

In aanvangsmetingen werden vragen gesteld over persoonlijke kenmerken, kwetsbaarheid, chronische ziekten, continuïteit van zorg, patiënttevredenheid, kwaliteit van leven en mantelzorgbelasting. Een half jaar tot een jaar later werd dezelfde vragenlijst opnieuw voorgelegd, aangevuld met vragen over ervaringen met de verplaatsing van de nazorg. Daarnaast werden de huisartsendossiers opgevraagd. Ten tijde van de tweede meting hadden elf patiënten nog geen oncologische nacontrole bij de huisarts gehad, bij anderen zal die na de looptijd van het project plaatvinden of was met de huisarts afgesproken het initiatief aan de patiënt te laten.

De onderzoekers concluderen dat het overhevelen van oncologische nacontroles bij kwetsbare ouderen veilig kan: kankergerelateerde noodsituaties hebben zich niet voorgedaan en bij geen van de patiënten is de kanker teruggekeerd. Verplaatsing heeft geen invloed op de ervaren kwaliteit van leven of de gezondheidsscore. De tevredenheid over de zorg van de huisarts verschilt niet van die over de zorg in het ziekenhuis.

De continuïteit van zorg, in engere zin de samenwerking tussen huisarts en specialist, is voor veel patiënten onzichtbaar en dat verandert niet door verplaatsing van de nazorg. Verplaatsing zou volgens de onderzoekers een kans kunnen zijn om die samenwerking zichtbaar te maken én de zorg aan te passen aan de wensen van patiënten of te integreren in de reguliere zorg. Maar dat vereist wel goede communicatie tussen specialist, huisarts en patiënt.

De onderzoekers ontdekten dat integrale en aangepaste vormen van nazorg voor kwetsbare ouderen met kanker al worden toegepast, maar dat gebeurt vaak ad hoc en hangt af van individuele zorgverleners en patiënten. In een toekomstig project zouden deze impliciete werkwijzen verhelderd kunnen worden om ze vervolgens om te zetten in richtlijnen en structureel in te bedden in de zorg.

Zie ook in Holos 1;3: Huisartsen kunnen zorg voor chronische kankerpatiënt aan.

Deel HOLOS
Facebooktwittermail